Ogólne zasady budowania wędzarni
Cel wędzarni
Prawidłowo zaprojektowana wędzarnia służy do :
Ostatnie wymaganie dotychące gotowania produktu do wymaganej na bezpieczne spożycie wewnętrznej temperatury, może być przeprowadzone przez parzenie kiełbasy w wodzie czy upieczenie jej w piecu.
Dopiekanie wędlin w wędzarni
Następnym krokiem po wędzeniu jest dopieczenie mięsa do bezpiecznej dla konsumenta temperatury (66° - 72° C). Obowiązują odmienne konstrukcyjne wymogi gdy chcemy dopiec mięso wewnątrz wędzarni. Bardzo ważną rolę bedą teraz spełniać warunki atmosferyczne, szczególnie temperatura otoczenia. Używając w zimie metalowej beczki będzie bardzo trudno osiągnąć temperaturę 77° C wewnątrz wędzarni. Beczka musiałaby być idealnie odizolowana aby nie gubiła ciepła. Pamiętamy, że ta sama beczka w zupełności wystarczy do uwędzenie produktu, jeżeli będzie on dopieczony w domu. Wędząc w okresie letnim powinnismy uniknąć powyższego problemu. Murowana wędzarnia pozwoli nam na wędzenie i dopiekanie mięsa w każdych niemal warunkach.
Przemysłowe wędzarnie rozwiązują ten problem poprzez używania niezależnego od paleniska źródła wytwarzania ciepła. W wędzarni takiej mamy :
Możemy wędzić dymem a w międzyczasie podkręcając rheostat, podnosić stopniowo teperaturę w wędzarni aby skrócić okres dopiekania. Mając dostęp do elektryczności możemy rozgrzewać trociny w palenisku bez użycia drzewa. Poza tym można zainstalować termostat, ktory będzie sam kontrolował temperaturę wędzenia. Jeżeli wędzarnia taka stoi an działce gdzie nie ma dostępu prądu, można stosować palnik i butlę kempingową do dopiekania mięsa.
Jak widzimy konstrukcja wędzarni zaczęła się komplikować w momencie dopiekania wyrobów zimową porą, co jest bardzo istotne biorąc pod uwagę, że najbardziej popularna na świecie domowa wędzarnia to metalowa beczka. Ale dlaczego musimy dopiekać kiełbasę w wędzarni ? Aby bezpiecznie spożywać kiełbasę należy ją ugotować do wewnętrznej temperatury 68° - 72° C i proces ten jest dużo szybszy i łatwiejszy parząc kiełbasę w garnku, czy piekąc ją w kuchennym piecu , pod warunkiem, że piec zezwoli na osiągnięcie temperatury tak niskiej jak 77° C. Kiełbasy parzone stanowią znaczną część wędlin produkowanych na rynku. Większość osób preferuje wędliny dopiekane w wędzarni, gdyż mają specyficzny smak i połysk. Należy wziąć pod uwagę zimowe temperatury i materiał z jakiego zbudowana jest wędzarnia. Bardzo wskazaną radą jest częściwe tylko poleganie na możliwościach ogrzewczych oddalonego o 2 m od wędzrni paleniska i umieszczeniu na dole wędzarni dodatkowego żródła ciepła. Może to być dodatkowe awaryjne palenisko lecz najlepsza będzie kempingowa gazowa butla z palnikiem, gdyż gas pozwala na bardzo dokładną regulację temperatury.
Innym powszechnie stosowanym rozwiązaniem jest użycie piecyka elektrycznego w dolnej części wędzarni. W ten sposób możemy dymić i dopiekać przez rurę z głównego paleniska a w wypadku potrzeby dodać więcej ciepła piecykiem czy oporową dużą grzałką.
Podstawowe części wędzarni
Każda wędzarnia bez względu jak prosta czy skomplikowana składa się z następujących części :
Możemy podzielić ogólnie wędzarnie na :
Dla przykładu beczka może mieć palenisko w swojej dolnej części lub ta sama beczka może mieć osobno stojące palenisko połączone z komorą metalową rurą lub wykopanym w ziemi kominem.
Wędzarnia jednoczęściowa z paleniskiem na dole
Stopniowe podnoszenie temperatury do np. 76 C i utrzymanie jej na tym poziomie przez 30 minut nie jest takie wygodne kiedy palimy drzewem. Wystarczy moment nieuwagi i kropiący z kiełbas tłuszcz spowoduje gwałtowny ogień poniżej. Za chwilę kapie więcej tłuszczu, ogień jest wprost bez kontroli a kiełbasy pospadały do żaru. Problem ten się bardziej potęguje jak mamy niewielką wędzarnię gdyż odległosć pomiędzy paleniskiem a wiszącymi wędlinami jest tak mała.
Dlatego każda jednoczęściowa wędzarnia potrzebuje barierę oddzielającą fizycznie płomienie od mięsa. Barierą może być metalowa płyta z wywierconymi otworami, dwie płyty - oddzielone od siebie o 10 cm, lub siatka z rzecznym żwirem.
Budując wyższą (180 cm) z cegieł jednoczęściową wędzarnię pozbędzamy się wielu z powyższych problemów i jest wystarczająca przestrzeń na zamontowanie barier przegrodowych i odrębnych drzwiczek do paleniska i komory wędzarniczej. Zmiany temperatur również bedą przebiegać wolniej. Nowo zbudowana wędzarnia powinna być przepalona przez dzień lub dwa aby się pozbyć eventualnych zapachów jakie mogłyby popsuć smak wędlinom.
 |
 |
| Wędzarnia jednoczęściowa | Wędzarnia jednoczęściowa, elektryczne wytwarzanie dymu i dopiekanie produktu |
Fabryczne wędzarenki
Paląc naturalnym drzewem bardzo trudno jest kontrolować temperaturę wędzenia w małych wędzarenkach ze względy na małą ich objętość i związane z tym skoki temperatury. Jest to bardzo uciążliwe i pracochłonne i dlatego fabrycznie zrobione modele używają elektrycznych ogrzewających elementów, które pozwalają na łatwą i dokładną regulację. Mają wbudowany termometr i można ustawić kontrolną gałką numer na tarczy jaki bedzie odpowiadał danej temperaturze. Są dobrze izolowane i małą wędzarenkę tego typu (60 cm x 60 cm x 60 cm ) można używać o wszystkich porach roku.
Ogrzewający element (800 – 1000W) służy również jako podstawa, na którą się kładzie rondelek z trocinami. Rondelek ma nad sobą daszek chroniący trociny przed kapiącymi kroplami tłuszczu co mogłoby spowodować nieporządane płomienie i gwałtowny wzrost temperatury.Wskutek temperatury, trociny zaczynają się kopcić rozpoczynając proces wędzenia. Na górze wędzarenki znajduje się rodzaj kominka w którym jest wmontowany szyber do regulacji dymu. Nad ogrzewającą płytką wiszą umieszczone na podpórkach wędzarnicze kije.
Wędzarenka firmy SausageMaker, USA o pojemności 9 kg
Ze względu na małą wewnętrzną objętość fabryczne wędzarenki na ogół nie stosują ochronnej bariery łamiąc w ten sposób jedną z najważniejszych zasad. Początkowo nie miały żadnej przegrody, przynajmniej te amerykańskie, lecz widocznie za dużo było reklamacji i stosują teraz ochronny daszek nad rondelkiem z trocinami aby zapobiec zapaleniu trocin. Trociny i tak się prędzej czy póżniej zapalą lecz nie będzie to gwałtowny ogień i zadymiarz musi nad tym trzymać pieczę.
Istnieje na rynku mała pomysłowa wędzarenka firmy Bradley , która ma osobny wytwarzacz dymu. Trociny jakie używa są w formie sprasowanych klocków i ustawione są one w pionie jedan nad drugim. Z chwilą kiedy najniższy klocek się znacznie wypali, wpada on przez otwór na dół paleniska a na jego miejsce wpada następny klocek. Jedyny minus to, że zadymiarz jest całkowicie uzależniony od producenta tego wymiaru klocków, które jak się już domyślamy wcale nie są tanie.
 |
 |
Photos courtesy Bradley Corporation. Bradley wędzarenka używa bardzo pomysłowego wytwarzcza dymu z klockami drzewnymi. Wytwarzacz dymu waży 4,5 kg i ma wymiary 590 x 350 x 225. Wymaga elektrycznośći i uzależnia klienta od kupowania drogich klocków.
Wędzarnia dwuczęściowa
Zalecane jest wędzenie używając osobno stojącego wytwarzacza dymu i najprostszym rozwiązaniem jest obojętnie jaka wędzarnia połaczona rurą, czy wykopanym kanałem z osobno znajdującym się paleniskiem.
Niemal wszystkie właściwie projektowane i budowane wędzarnie mają osobno umieszczone wytwarzacze dymu i są to na ogół większe wędzarnie. Każda wędzarnia będzie łatwiejszą wędzarnią do obsługi w momencie doprowadzenia osobnego źródła wytwarzania dymu. Możemy wybudować wyższą podmurówkę na wędzarnię beczkową i będzie miejsce na doprowadzenie pod właściwym kątem rury ( 5° - 10° ) bez potrzeby kopania w ziemi komina.
Większe fabryczne wędzarenki uzywają również wolno stojących wytwarzaczy dymu połączonych z wędzarnią krótką rura. Dmuchawa wpycha dym wewnątrz wędzarni zaś umieszczony wewnątrz komnaty grzejny element (100W – 5000 W) dostarcza ciepło. Przemysłowe i profesjonalne wędzarnie używają na ogół gazu jako paliwa.
Oczywiście wszystkie mają wbudowany termostat automatycznie kontrolujący temperaturę.
Jeżeli mamy dostęp do elektryczności możliwe jest wstawienie do dolnej części wędzarni elementu grzejnego (lub palnika gazowego) aby być mniej uzależnionym od osobno stojącego paleniska. Dodając termostatu możemy nastawić żądaną temperaturę w wędzarni podczas dopiekania i nie martwić się o dodawanie w palenisku drzewa. Mamy wówczas funkcjonalną przemysłową wędzrnię jaka normalnie kosztuje mnóstwo pieniędzy.
 |
 |
| SausageMaker, USA, pojemność 45 kg |
A - palnik gazowy z daszkiem zapobiegającym kapanie tłuszczu na płomienieB - regulowana rura kominowa C - wytwarzacz dymu. Dym wtłaczany elektryczną dmuchawą a trociny podgrzewane elektryczną oporową grzałką do rozpalania barbecue. D - termostat utrzymujący automatycznie wymaganą temperaturę.
|
Tradycyjne kominowe wędzarnie
Jest wprost niemożliwe udoskonalenie tradycyjnego sposobu budowania wędzarni jaka jest połaczona kanałem z oddalonym paleniskiem. Mogą być z sobą połączone metalową czy kamienną rurą lub wykopanym w ziemi kanałem. Idealna odległość będzie okoł 1,2 - 2 m , średnica rury 15 cm lub większa, a kąt wzniesienia pomiędzy 5 – 10 stopni. Im wyższy kąt tym lepszy będzie ciąg dymu niemniej aby uzyskać kąt 30 stopni przy odległości 3 m paleniska od wędzarni, wędzarnia musiałaby stać 1,5 m wyżej aniżeli palenisko. Ze strony praktycznej takie rozwiązanie na płaskim terenie może być trudne do zrealizowania. Możliwe jest użycie dwóch metalowych beczek (większa na wędzarnię, mniejsza na palenisko), drewniana skrzynia na wędzarnię a palenisko zbudowane z cegieł lub kamieni. Kanał w ziemi o wymiarach 20 cm x 20 powinien być przykryty płytą (deską – 25 cm) a następnie przysypany przez conajmniej 10 cm ziemi. Boki jego też powinny być wzmocnione i najlepszy by był rodzaj długiego koryta. Dużą rolę tutaj odgrywa pomysłowość budowniczego, dostępne materiały i topografia terenu.
Rura może biec nad ziemią
Rura łączaca palenisko z wędzarnią
Nie ma reguły na długość rury i istnieją rysunki z 3m – 3,5 m rurą lecz nie widzimy w tym żadnego celu. Zadaniem rury jest dostarczenie dymu bez płomieni i oziębienie tego samego dymu w cieplejszej porze roku. Bardzo długa rura stworzy nieco większy draft jeżeli będzie miała duży kąt wzniesienia. Niemniej trudno sobie wyobrazić ochłodzenie rurą dymu na Florydzie gdzie przez pół roku panuje temperatura 34 C a dym z paleniska będzie miał conajmniej 80 C. Wędząc w Polsce zimą chyba też nie potrzebne jest ochładzanie rurą dymu. Najczęściej w praktyce spotykana długość rury się waha pomiędzy 1,2m a 2m długości. Jeżeli budujemy dużą komnatową wędzarnię to 1,2m w zupełności wystarczy. Wewnętrzna średnica rury powinna mieć 15 cm – 20 cm a mały kąt wzniesienia 5 – 10 stopni ułatwi ruch dymu w kierunku wędzarni. Zwiększjąc więcej kąt na płaskim terenie jest niepraktyczne, gdyż wymagać będzie umieszczenie paleniska bardzo głęboko w ziemi albo umieszczenie wędzarni tak wysoko, że potrzebna będzie drabina
Powyższy rysunek wyjaśnia, że ciąg komina nie zależy od długości rury jedynie od różnicy pomiędzy poziomem paleniska i wędzarni. Rura „B” choć krótsza od rury „A” ma znacznie mocniejszy ciąg komina.
Poprawne wykorzystanie terenu
Za wyjątkiem plastyku niemal wszystkie materiały się nadają: stal nierdzewna, metalowa rura piecowa, gliniana czy cementowa rura ściekowa. Popularne i łatwe do użycia sa rury i ich połączenia służące dołączenia systemów centralnej klimatyzacji. Jest mały problem bo są zrobione z cienkiej galwanicznej stali (pokryta cynkiem) i wydać werdykt czy dana rura jest bezpieczna dla zdrowia to jak zadecydować co było pierwsze : jajko czy kura. Sa na internecie forums gdzie ludzie się bez przerwy o to kłócą. Sam cynk jest nieszkodliwy a nawet konieczny dla zdrowia niemniej produkcja polega na zanurzaniu blachy w kąpieli cynkowej gdzie bardzo często inne szkodliwe dla zdrowia elementy są dodawane jak np. kadmium . Patrząc na ocynkowaną rurę trudno jest decydować o jej składzie chemicznym. Dlatego w USA oficjalne stanowisko rządowe podaje, że : „nie używaj do wędzenia pojemników czy materiałów zrobionych z ocynkowanej stali nie przeznaczonej do wędzenia” Prawdopodobnie z każdym papierosem wciągamy więcej chemikalii aniżeli wędząc ocynkowaną rurą przez 1000 godzin, niemnie podaliśmy oficjalne stanowisko rządu dla ciekawości. Używając takiej rury radzimy dobrze ją przepalić w sekcji gdzie robi kontakt z paleniskiem zas inne sekcje są poddane zbyt niskim temperaturom aby zachodziły tam jakiekolwiek chemiczne reakcje.
Wpływ wiatru
W terenach górzystych gdzie wiatry mają swój ulubiony kierunek, palenisko powinno być tak usytuowane aby ciąg dymu pokrywał się z kierunkiem wiatru. To znaczy, że jeżeli wiatr najczęściej wieje z południa na północ, tak i wędzarnia powinna być umieszczona na północ od paleniska.
W ten sposób nie walczymy z wiatrem a zmuszamy go do pracy na naszą korzyść. Wiejący nad kominem wiatr zwiększa jego ciąg wysysając z niego dym. Jeżeli trudne to jest do ustalenia lub niepraktyczne do zrealizowania, nie ma powodu do zmartwień, gdyż ciąg komina zawsze może być wzmocniony przez dodanie nad wędzarnią dodatkowej sekcji rury. W ten sposób zwiększamy wysokość komina a zarazem i jego ciąg.
Kanał na dym
Doprowadzenie dymu kanłem bez użycia rury jset tańszym, szybszym lecz słabszym rozwiązaniem . Niemniej jest skutecznym rozwiązaniem zdającym egzamin w prowizorycznych warunkach zanim wybudujemy właściwą wędzrnię.. Kopanie kanału jest bardzo proste w praktyce i najważniejszym decydującym czynnikiem jest szerokość elementu (deski) jaka będzie go przykrywała. Od tego wymiaru zależeć będzie pozostałość konstrukcji. Dla uproszczenia konstrukcji standartowe wymiary desek powinny być dobierane.
Kanał w przekroju (15 cm x 15 cm)
Kanał w perspektywie
Deska przykrywająca kanał nie powinna dochodzić bezpośrednio do paleniska ze względu na temperaturę. Powinna się zakończyć około 30 cm przed nim a pozostałą przerwę (30 cm) należy przykryć metalową płytą, płytą kamienną lub cementową. Płyty np. 45cm x 45 cm można otrzymać w magazynach z materiałami budowlanymi. Po skończeniu kanału należy przysypać go warstwą 7 - 10 cm ziemi. Kanał powinien wznosić się w kierunku wędzarni około 10 cm na 1 m co ułatwi przepływ dymu. Kopiąc kanał w piaszczystej glebie powinniśmy wzmocnić jego ściany małymi kamieniami i żwirem aby się nie obsuwały. Choć konstrukcja kanału może wyglądać bardzo amatorsko, miejmy na uwadze, że jest szybka i tania zaś wędliny będą tej samej jakości jak te inne gdzie dym był doprowadzony pozłacaną rurą.
Palenisko
W większości wypadków będziemy mieli do czynienia z płaskim gruntem . Ponieważ wylot dymu do rury będzie w górnej części paleniska a górna powierzchnia rury będzie 10 cm poniżej poziomu gruntu więc należy wykopać dołek na 50 cm głęboki. Można głębszy jeżeli mamy 2m wzrostu bo przecież będziemy wyjmować popiół ręką. Zakładamy oczywiście najprostszą konstrukcję paleniska czym jest wykopana w gruncie przykryta z góry metalową płytą dziura. Paleniska są szczegółowo opisane w Teoria Spalania i Paleniska
Termometry
Termometry to jedna z najważniejszych części wędzarni gdyż od nich zależy jakość końcowa wyrobu. Jest niemożliwościa ustalenie temperatury patrząc na dym, dotykając beczki czy wkładając rękę do środka aby zobaczyć jak parzy. Nawet najbardziej doświadczeni zadymiarze po pierwszym użyciu termometru dziwią się sami sobie, że go wczesniej nie używali. Kiedyś była na to wymówka bo po prostu nic na rynku nie było lecz dzisiaj termometr jest konieczny. Jeżeli go montujemy na przykrywie wędzarni najlepszy będzie patyczkowy o długości około 30 cm , gdyż sonda jego będzie na poziomie wędlin. Mocując termometr na ściance wędzarni możemy użyć krótszy, nawet 10 cm dlugości. Jeżeli przykrywa jest metalowa dobrze jest go odizolować i najlepszym rozwiązaniem jest kupno flaszki wina. Termometr przebijamy przez korek, korek wkładamy w otwór przykrywy a z winem wiemy co robić. Zaleta tego rozwiazania polega na fakcie, że nawet jak korek się pokruszy to zawsze można go zastąpić nowym kupując następne flaszkę wina.
 |
 |
| Termometr patyczkowy do wędzarni | Termometr do mięsa |
Następny niezbędny termometr potrzebny jest do odczytu wewnętrznej temperatury mięsa podczas gotowania. Kończywszy wędzenie nasze wędliny mają należyty smak, zapach i kolor lecz ciągle są zaliczane do surowych. Należy je teraz dopiec w wędzarni lub dogotować w garnku z wodą do zalecanej temperatury. Oba przypadki wymagają użycia termometru.
Ten typ termometru ma długi odporny na ciepło kabel. Końcówkę kabla wkładamy do najgrubszej części mięsa a w okienku termometra odczytujemy temperaturę. Termometr pozostaje na zewnątrz jedynie kabel wchodzii do wędzarni. Zaleca się kupno termometru z dżwiękowym alarmem gdyż w ten sposób możęmy oglądać telewizję a termometr nas powiadomi kiedy została osiągnięta właściwa temperatura.
Ciąg komina
Ciąg komina to różnica ciśnienia pomiędzy powietrzem dookoła paleniska a dymem w kominie i logiczny wniosek się nasuwa, że im wyższy komin tym większy jego ciąg. W momencie kiedy powietrze się ociepla, unosi się ono do góry a zimne wchodzi na jego miejsce i w ten sposób powstaje naturalny ciąg. Prosta beczkowa wędzarnia będzie poprawnie funkcjonować jedynie przykryta od góry i możemy zbagatelizować rolę jaką odgrywa w wędzarni jej ciąg.
Wysuszone drzewo zawiera 20 % wilgoci, powietrze przynosi jej wiecej, z dymem wędruje sadza i inne niespalone części i wszystkie te elementy będą gromadzić się pod przykrywą w górnej części wędzarni. Jeżeli trwać to będzie przez dłuższy okres nasze wędliny nabędą gorzkiego smaku i mogą być słabo wewnątrz uwędzone. Należyty ciąg komina powoduje, że dym swobodnie płynie przez wędzarnię przynosząc z sobą sobą swieże powietrze które nawilża wędliny . Osłonki by zaczęły nadmiernie szybko wysuchać, szczególnie przy gorącym wędzeniu i tworzyłyby barierę do skutecznej penetracji dymu. Ten naturalny system zdaje egzamin dla najprostszych wędzarni lecz z chwilą powstania zakrętów w rurze a w wędzarni barier , siatek, podpórek, kijków i wiszącego mięsa stwarzamy znaczny opór dla dymu Potrzebujemy dodatkowego ciągu komina aby dym mógł swobodnie unosić się do góry.
Budując wędzarnię na nierównym terenie natychmiastowo tworzymy naturalny ciąg, gdyż jeden koniec rury będzie wyżej aniżeli drugi. Inne czynniki jak wysokość komina, jego średnica a nawet wiatr wiejący nad wędzarnią też mają wpływ na ciąg. Niemniej największy wpływ ma różnica w temperaturze pomiędzy zewnętrznym powietrzem a gazami wewnatrz komina. Z tego względu każda wędzarnia czy piec węglowy zawsze lepiej przcuje zimą aniżeli latem. Następny wniosek, że warto jest zaizolować rurę kominową aby była maksymalna różnica temperatury pomiędzy jej wnętrzem a powietrzem na zewnątrz.
Ta sama prosta wędzarenka z rurą zamocowaną do przykrywy i automatycznie mocniejszym ciągiem. Rura nawet nie musi być metalowa.
Ciąg komina można zwiększyć poprzez :
 |
 |
| Zwiększenie ciągu komina | Szyber kominowy |
Szybry
Ciąg komina kontrolujemy poprzez umieszczenie płaskiego czy na osi (przepustnica) szybru w rurze kominowej, podnoszenie na wędzarni przykrywy, dodanie drugiego worka jutowego, częściowe przykrywanie otworu na wylot dymu w przykrywie etc,. Nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie ze względu na różnorodność wędzarni i pomysłowość budowniczego odgrywa tutaj główną rolę.
Powody na kontrolę dymu są następujące :
Wędzarnia nie potrzebuje super mocnego ciągu komina gdyż nie oczekujemy od niej ogrzewania ciepłem domu, gotowania na blacie posiłków czy sprawnego spalania aby zaoszczędzić drzewo. Podczas samego wedzenia zapotrzebowanie na ciąg jest niewielkie, dopiero w momencie dopiekania wyrobu i zwiększania temperatury zaczynamy regulować szybry aby dostarczyć więcej powietrza.
Zaczynając wędzenie oba szybry powinny być całkowicie otwarte aby był wiekszy ciąg na szybsze pozbawienie się wilgoci. Przymykając następnie szyber dymu zaczynamy wędzenie. W wędzarni zawsze znajduje się sporo wilgoci, która odparowuje z mięsa i jest również dostarczana z powietrzem przez dym. Szybry nawet bedąc częściowo otwarte i tak pozwolą na jej wylot.
Często zadymiarze przykrywają całkowicie kocem beczkową wędzarnię i dziwią się dlaczego wszystko w środku jest mokre a kiełbasy są gorzkie w smaku. Wyeleminowany został całkowicie ciąg komina a kiełbasy męczyły się w wilgoci, mokrym dymie i cząsteczkach sadzy. Wędzarnie murowane należy dość długo ogrzewać aby się pozbyć wilgoci. Należy równiesz mieć na uwadze, że wędzarnie z wybudowanym w ziemi kominem mogą po ulewnym deszczu dostawać więcej wilgoci, gdyż komin będzie wilgotny. Dopiekając nasz wyrób zaczynamy otwierać więcej szyber dostawy powietrza do paleniska, gdyż musimy dodać tlenu do drzewa aby zaczęlo się mocniej palić i dostarczyć więcej ciepła do wędzarni. Ciąg komina teraz jest bardziej potrzebny ze względu na wymaganą większą ilośc w palenisku powietrza. Spalanie jest czystsze, bardziej ekonomiczne i dym będzie znikomy.
Wędzarnie przemysłowe
 |
 |
| Wędzarnia firmy Koch, USA | Wędzarnia niemieckiej firmy Reich |
Copyright © 2005 WedlinyDomowe.com All rights reserved